Co to jest Power Query i jak może usprawnić Twoją pracę z danymi?
Słyszysz o Power Query od kogoś w pracy albo widzisz tę nazwę w ogłoszeniu o pracę i nie wiesz, czy to osobny program, płatny dodatek, czy coś, co już masz w Excelu. Krótko: Power Query to narzędzie wbudowane w Excela, które pobiera dane z plików, folderów, baz i stron internetowych, porządkuje je i ładuje do arkusza. Raz ustawione kroki powtarza potem jednym kliknięciem.
W tym artykule pokazuję, jak wygląda edytor Power Query, w jakich trzech krokach się z nim pracuje, jakie ma zalety i wady, czym różni się od zwykłej pracy w Excelu, czy jest darmowy i gdzie go znaleźć w Twojej wersji Excela.
Jeśli masz Excela 2016 albo nowszego na Windowsie, Power Query już u Ciebie jest i nie trzeba niczego instalować. Na końcu artykułu pokazuję, gdzie go szukać, bo w każdej wersji wygląda trochę inaczej.
W tym poradniku:
- Jak wygląda Power Query
- Jak działa Power Query
- Zalety i wady Power Query
- Czym różni się Power Query od Excela
- Power Query po polsku
- Czy Power Query jest darmowe
- Jak włączyć Power Query w Excelu
Jak wygląda Power Query
Power Query otwiera się w osobnym oknie, nazywanym edytorem. Składa się z czterech części (numery jak na zrzucie):
- wstążka z poleceniami na czterech kartach: Narzędzia główne, Przekształć, Dodaj kolumnę i Widok,
- po lewej lista zapytań, czyli wszystkich tabel, które pobierasz,
- na środku podgląd danych,
- po prawej ustawienia zapytania: jego nazwa i lista zastosowanych kroków.

Najważniejsza jest część czwarta. Każda operacja, którą wykonasz na danych, zapisuje się tam jako krok. To dzięki tej liście Power Query umie później powtórzyć całą pracę sam.
Jak działa Power Query
Praca w Power Query przebiega zawsze w trzech krokach.
1. Pobranie danych. Wybierasz źródło: plik Excela, plik tekstowy albo CSV, cały folder plików, bazę danych, plik PDF albo stronę internetową. Robisz to na karcie Dane > Pobierz dane. Dane trafiają prosto do edytora, a plik źródłowy zostaje nietknięty.

2. Przekształcenie danych. W edytorze usuwasz zbędne wiersze i kolumny, dzielisz i łączysz kolumny, zmieniasz typy danych, scalasz tabele. Polecenia są na dwóch kartach, które łatwo pomylić:
- Przekształć zmienia dane w istniejącej kolumnie,
- Dodaj kolumnę robi to samo, ale wynik wstawia do nowej kolumny, a oryginał zostaje.
Polecenie z niewłaściwej karty nie zwróci błędu, tylko inny wynik: na przykład nadpisze kolumnę, która miała zostać.

3. Załadowanie danych do Excela. Kiedy dane są gotowe, klikasz Zamknij i załaduj na karcie Narzędzia główne.

Opcja Zamknij i załaduj do pozwala wybrać formę wyniku: tabelę w arkuszu, tabelę przestawną, wykres przestawny albo samo połączenie. Przy samym połączeniu dane nie trafiają do arkusza, ale można z nich budować na przykład tabelę przestawną.

Cały ten proces krok po kroku, na prawdziwej tabeli z zamówieniami, pokazuję w poradniku Power Query w Excelu od importu do scalania danych.

Zalety i wady Power Query
Z mojej pracy z Power Query najważniejsze są cztery zalety:
- Odświeżanie. Kiedy w pliku źródłowym pojawią się nowe dane, klikasz Odśwież i dostajesz wynik po wszystkich krokach, bez powtarzania ich ręcznie.
- Polecenia zamiast formuł. Najczęstsze przekształcenia są na wstążce, więc nie trzeba pamiętać nazw funkcji ani ich składni.
- Duże zbiory danych. Arkusz Excela mieści 1 048 576 wierszy. Power Query przetworzy więcej, jeśli wynik załadujesz jako połączenie albo do modelu danych, a nie do arkusza.
- Wiele źródeł naraz. Jedno zapytanie potrafi połączyć wszystkie pliki z folderu, a dane pobierzesz także z PDF-a czy ze strony internetowej.

Wady też są, i warto je znać przed pierwszym zapytaniem:
- Sortowanie polskich liter. Power Query sortuje słowa z polskimi znakami na końcu, za literą Z. Jeśli kolejność alfabetyczna ma znaczenie, posortuj dane już w Excelu.
- Typy danych. Excel sam rozpoznaje, co jest liczbą, a co datą. W Power Query typ trzeba nadać każdej kolumnie, inaczej część poleceń nie zadziała albo zwróci błąd.
- Ścieżka do pliku źródłowego. Po przeniesieniu pliku w inne miejsce zapytanie go nie znajdzie, bo ścieżka nie aktualizuje się sama. Da się to obejść, ustawiając dynamiczne źródło danych.
Czym różni się Power Query od Excela
Power Query jest częścią Excela i bez niego nie działa. Różni się sposobem pracy:
- W Excelu pracujesz na danych w komórkach. Jeśli jutro przyjdzie nowy plik, kopiujesz go i porządkujesz od nowa. W Power Query zapisujesz sposób porządkowania, a nowy plik przechodzi przez te same kroki sam.
- W Excelu piszesz formuły, w Power Query klikasz polecenia. Pod spodem powstaje kod w języku M, ale do większości zadań nie trzeba go znać.
- W Excelu zmieniasz dane źródłowe, w Power Query nie. Plik źródłowy zostaje taki, jaki był, a wynik powstaje obok.
Dlatego Power Query sprawdza się wszędzie tam, gdzie te same dane przychodzą regularnie: co tydzień, co miesiąc albo za każdym razem z innego działu.
Power Query po polsku
Słowo „query” znaczy po angielsku „zapytanie” i tak w polskim Excelu nazywa się każda tabela pobrana przez Power Query. Samo narzędzie polskiej nazwy nie ma. W polskiej wersji Excela szukaj go pod hasłami Pobieranie i przekształcanie danych (grupa na karcie Dane) oraz Zapytania i połączenia.
Czy Power Query jest darmowe
Tak. W Excelu 2016 i nowszych Power Query jest wbudowane, więc nie płacisz za nie nic ponad sam Excel.
Ten sam edytor jest też w programie Power BI Desktop, który Microsoft udostępnia bezpłatnie. Kto nauczy się Power Query w Excelu, w Power BI odnajdzie się od razu. Opis Power BI na stronie Microsoftu.
Jak włączyć Power Query w Excelu
W Excelu 2016, 2019, 2021, 2024 i w Microsoft 365 na Windowsie niczego nie trzeba włączać. Power Query jest na karcie Dane, w grupie Pobieranie i przekształcanie danych. W Excelu 2016 i 2019 ikony są ułożone trochę inaczej niż na zrzucie, ale grupa jest w tym samym miejscu.

Pusty edytor, bez pobierania danych, otworzysz poleceniem Dane > Pobierz dane > Uruchom edytora dodatku Power Query.
Inne wersje Excela:
- Mac z Microsoft 365 ma Power Query razem z edytorem, ale źródeł danych jest mniej niż na Windowsie.
- Excel 2016 i 2019 dla Maca Power Query nie mają.
- Excel w przeglądarce obsługuje Power Query tylko w ograniczonym zakresie. Wszystko, co opisuję w tym artykule, dotyczy wersji na komputer.
- Excel 2010 i 2013 działały z osobnym dodatkiem Power Query, który pojawiał się jako nowa karta na wstążce. Microsoft nie udostępnia go już do pobrania, więc w tych wersjach Power Query zostaje tylko tam, gdzie dodatek zainstalowano wcześniej.

