Funkcja JEŻELI w Excelu - wiele warunków, ORAZ i LUB
Funkcja JEŻELI (IF) w Excelu jest jedną z najczęściej stosowanych funkcji a zarazem bardzo prostą w zrozumieniu. W tym wpisie zobaczysz jak używać logicznej funkcji JEŻELI dla prostych sytuacji. Następne przejdziemy do bardziej skomplikowanych metod m.in. zastosowanie funkcji JEŻELI z wieloma warunkami czy też połączenie tej funkcji z innymi funkcjami tj. ORAZ (AND) i LUB.
W dalszej części poradnika:
- Funkcja JEŻELI w Excelu - budowa funkcji
- Funkcja JEŻELI - Przykład
- Funkcji JEŻELI - kilka warunków
- Funkcja JEŻELI z funkcją ORAZ
- Funkcja JEŻELI z funkcją LUB
- Funkcja WARUNKI zamiast zagnieżdżania JEŻELI
- Jak nazywa się funkcja JEŻELI po angielsku?
- Podsumowanie
- Plik z przykładami do pobrania
Funkcja JEŻELI w Excelu - budowa funkcji
Funkcja JEŻELI w pierwszym argumencie przeprowadza test logiczny. Jeśli test logiczny jest prawdziwy (PRAWDA) funkcja zwraca wartość z drugiego argumentu, w przeciwnym wypadku gdy test logiczny jest nieprawdziwy (FAŁSZ) to funkcja zwraca wartość trzeciego argumentu. Poniżej przedstawiam budowę funkcji
JEŻELI(test_logiczny; wartość_jeżeli_prawda; [wartość_jeżeli_fałsz])
Funkcja JEŻELI składa się z 3 argumentów, przy czym 2 z nich są wymagane
- test_logiczny warunek logiczny, który ma zostać sprawdzony przez funkcję.
- wartość_jeżeli_prawda Wartość, która ma zostać zwrócona, jeśli wynik argumentu test_logiczny jest prawdziwy
- wartość_jeżeli_fałsz (opcjonalnie) Wartość, która ma zostać zwrócona, jeśli wynik argumentu test_logiczny jest nieprawdziwa
Poniżej znajduje się kilka przykładów zastosowania funkcji JEŻELI w Excelu
Funkcja JEŻELI - Przykład
W pierwszym przykładzie będziemy chcieli za pomocą funkcji JEŻELI uzupełnić ceny dla produktów w na podstawie cennika znajdującego się w niebieskiej tabeli. Widzimy, że mamy tylko dwa produkty będzie to albo „Telewizor” albo „Komputer”. Wobec tego wprowadzamy funkcję JEŻELI w komórce D11 jak poniżej:

Funkcja JEŻELI najpierw przeprowadza test logiczny i sprawdza czy wartość w komórce C11 znajduje się słowo Telewizor (Pamiętaj wpisując słowo do funkcji zawsze zapisz je w cudzysłowie).
- Jeśli TAK - to funkcja zwraca wartość z komórki D4 (czyli cenę dla telewizoru);
- Natomiast Jeśli NIE - to funkcja JEŻELI zwraca wartość z komórki D5 (czyli cenę dla komputera)
Wynikiem tej funkcji w komórce D11 jest wartość 4 000 zł.
Dzięki zablokowaniu komórek D4 i D5 (czyli cen) możemy przeciągnąć tą funkcję dla pozostałych produktów dzięki czemu uzyskamy poniższe wartości:

TIP:
Funkcji JEŻELI - kilka warunków
Skomplikujmy sprawę i tym razem będziemy chcieli uzyskać cenę dla więcej niż dwóch produktów. W naszym asortymencie pojawił się dodatkowo laptop o wartości 3 000 zł.


Jak zatem powinna wyglądać funkcja JEŻELI dla sytuacji z 3 wartościami. Tym razem musimy wykonać zagnieżdżenie dwóch funkcji JEŻELI:

Przeanalizujmy tą funkcję. Zobacz, że mamy nadal 3 argumenty, które oznaczyłem kolorami:

- pierwszy argument (zielony) test logiczny - czy w komórce C11 jest wartość „Telewizor”
- drugi argument (pomarańczowy) - gdy test logiczny jest prawdziwy (PRAWDA), funkcja zwraca wartość komórki D4 (cena telewizora)
- natomiast jeśli test logiczny nie jest prawdziwy (FAŁSZ) to w trzecim argumencie wykonujemy drugi test logiczny za pomocą zagnieżdżonej funkcji JEŻELI

- zagnieżdżona funkcja JEŻELI w Excelu sprawdza czy w komórce C11 mamy wartość „Komputer”
- Jeśli TAK (PRAWDA) to zwracamy komórkę D5 (cena komputera)
- Jeśli NIE (FAŁSZ) to zwracamy komórkę D6 (cena laptopa)
A wynik funkcji po przekopiowaniu go dla pozostałych produktów wygląda następująco:

Zagnieżdżanie funkcji JEŻELI możemy wykonać też dla większej ilości produktów. Ale kod staje się wtedy bardziej skomplikowany - wtedy zalecam zastosowanie innych funkcji jak Wybierz, Wyszukaj.Pionowo czy X.Wyszukaj.

Funkcja JEŻELI z funkcją ORAZ
Tym razem będziemy chcieli obliczyć sumę płatności gotówką o wartości powyżej 3500 zł. Do tego powiążemy dwie funkcje logiczne JEŻELI i ORAZ

Funkcja ORAZ przybiera co najmniej jeden argument, przy czym wszystkie argumenty tej funkcji muszą być prawdzie aby cała funkcja zwróciła PRAWDĘ
ORAZ(wartość_logiczna1; [wartość_logiczna2];...)
Przeanalizujmy tą formułę znajdującą się komórce F11:

Zamiast zwykłego testu logicznego, przeprowadzimy test logiczny funkcją ORAZ dla dwóch argumentów (pamiętaj, że oba argumenty muszą być prawdziwe aby funkcja zwróciła wartość PRAWDA):
- Funkcja ORAZ sprawdza w pierwszym argumencie czy cena w komórce D11 (4000 zł) jest większa niż 3500 zł oraz czy w komórce E11 (gotówka) jest równa „gotówka”. Oba argumenty są prawdziwe więc funkcja zwróci PRAWDA
- Następnie funkcja Excela JEŻELI zwraca drugi argument funkcji czyli zawartość komórki D11 (4000 zł)
Po przekopiowaniu tej funkcji dla innych pozycji otrzymamy taki wynik. Z podsumowania wynika, że suma produktów płaconych gotówką o wartości powyżej 4000 zł równa się 8000 zł

Funkcja JEŻELI z funkcją LUB
Tym razem funkcję JEŻELI powiążemy z funkcją LUB. Będziemy chcieli zobaczyć wartość sprzedaży dla wszystkich komputerów i laptopów.

Funkcja LUB (OR) działa podobnie jak funkcja ORAZ, może przybierać wiele argumentów logicznych, przy czym zwróci wartość PRAWDA gdy przynajmniej jeden argument będzie prawdziwy.
LUB(wartość_logiczna1; [wartość_logiczna2];...)
Zobaczmy zatem formułę w komórce G11

- Funkcja JEŻELI za pomocą funkcji LUB przeprowadza test logiczny dla dwóch argumentów. W pierwszym argumencie czy w komórce C11 („Telewizor”) jest wartość „Komputer” - FAŁSZ, oraz czy w komórce C11 („Telewizor”) jest równa „Laptop” - FAŁSZ.
- Oba argumenty nie są prawdziwe więc funkcja LUB zwróci FAŁSZ a funkcja JEŻELI zwróci trzeci argument równy 0
Po przekopiowaniu tej funkcji dla pozostałych produktów otrzymamy sumę sprzedaży dla wszystkich komputerów i laptopów równą 16 500 zł

Funkcja WARUNKI zamiast zagnieżdżania JEŻELI
Zagnieżdżanie działa, ale ma granicę praktyczną, a nie techniczną. Excel przyjmie 64 poziomy, natomiast już przy czwartym formuła przestaje być czytelna, a policzenie nawiasów zajmuje więcej czasu niż jej napisanie. W Excelu 2019 i nowszym oraz w Microsoft 365 jest na to funkcja WARUNKI.
WARUNKI(test1; wartość1; [test2]; [wartość2]; ...)
Funkcja sprawdza testy po kolei i zwraca wartość przy pierwszym, który okaże się prawdziwy. Ten sam przykład z trzema produktami wygląda tak:
=WARUNKI(C11="Telewizor";$D$4;C11="Komputer";$D$5;C11="Laptop";$D$6)Żadnego zagnieżdżania, warunki stoją obok siebie w jednej linii. Trzeba za to pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, WARUNKI (IFS) nie ma argumentu „w przeciwnym razie”: jeśli żaden test nie wypadnie prawdziwie, dostaniesz błąd #ARG!. Rolę domyślnej wartości daje się załatwić ostatnią parą PRAWDA; wartość:
=WARUNKI(C11="Telewizor";$D$4;C11="Komputer";$D$5;PRAWDA;"brak w cenniku")Po drugie, pliku z funkcją WARUNKI nie otworzysz poprawnie w starszym Excelu. Jeśli arkusz krąży po firmie, w której część osób ma Excela 2016, zostań przy zagnieżdżonym JEŻELI.
Jak nazywa się funkcja JEŻELI po angielsku?
W angielskiej wersji Excela funkcja JEŻELI nazywa się IF. Odpowiedniki pozostałych funkcji z tego poradnika to:
- JEŻELI to IF
- ORAZ to AND
- LUB to OR
- WARUNKI to IFS
- JEŻELI.BŁĄD to IFERROR
Nazw nie trzeba tłumaczyć ręcznie. Excel zapisuje w pliku wersję angielską i pokazuje nazwę w języku interfejsu, więc ten sam arkusz otwarty na polskim i angielskim Excelu liczy to samo. Co innego separator argumentów: w polskiej wersji to średnik, w angielskiej przecinek. Formuła przepisana z angielskiego poradnika razem z przecinkami nie zadziała.
Podsumowanie
Funkcja JEŻELI sprawdza jeden warunek i zwraca jedną z dwóch wartości. Cała trudność polega na tym, co wstawia się w te trzy argumenty:
- Tekst w warunku zawsze w cudzysłowie prostym, tym z klawiatury. Cudzysłów skopiowany ze strony internetowej Excel odrzuci.
- Odwołania do cennika zablokuj klawiszem F4. Bez znaków dolara formuła przeciągnięta w dół zacznie patrzeć na kolejne wiersze.
- Kilka warunków naraz to ORAZ albo LUB w pierwszym argumencie. ORAZ wymaga wszystkich warunków prawdziwych, LUB wystarczy jeden.
- Kilka możliwych wyników to zagnieżdżanie albo WARUNKI. Powyżej trzech poziomów warto rozważyć WYSZUKAJ.PIONOWO i listę wartości obok.
Najczęstsza pomyłka przy tej funkcji nie daje żadnego komunikatu: warunek porównujący tekst z liczbą zapisaną jako tekst zwraca FAŁSZ, choć na ekranie oba wyglądają identycznie. Jeśli JEŻELI upiera się przy trzecim argumencie, a powinno zwrócić drugi, sprawdź najpierw format komórki.

Plik jest Twój bez zapisywania się na cokolwiek. Jeśli chcesz przejść Excela po kolei, zacznij od darmowego kursu.