Excel zadania z rozwiązaniami
Czytanie o funkcjach Excela daje mniej niż godzina z prawdziwym arkuszem. Dlatego tutaj są zadania z rozwiązaniami: pobierasz plik, rozwiązujesz sam, a arkusz od razu pokazuje, czy wynik się zgadza.
Zadań jest sześć, wszystkie na jednej tabeli sprzętu RTV i AGD. Pierwsze trzy są na start: wyszukiwanie, rozdzielanie danych i podsumowanie z paskami danych. Kolejne trzy, w drugiej części, są dla średniozaawansowanych. Przy każdym zadaniu jest treść, rozwiązanie krok po kroku i film.
Jest jedno utrudnienie: arkusz z zadaniami jest zablokowany i część poleceń, po które zwykle sięgasz, nie działa. Trzeba poszukać innej drogi, i właśnie tego te zadania uczą najwięcej.
W tym poradniku:
- Dane do zadań i zablokowany arkusz
- Zadanie nr 1: Oblicz wartość zamówionych produktów (część 1)
- Zadanie nr 2: Rozdziel wymiary i oblicz objętość (część 1)
- Zadanie nr 3: Wartość produktów w podziale na kategorie (część 1)
- Zadanie nr 4: Wartość sprzedaży z warunkiem (część 2)
- Zadanie nr 5: Nazwa, kod i cena w jednej komórce (część 2)
- Zadanie nr 6: Kod produktu na dwa sposoby (część 2)
- Podsumowanie i pliki do pobrania
Dane do zadań i zablokowany arkusz
Wszystkie zadania działają na jednej tabeli sprzętu RTV i AGD z kolumnami: kod produktu, kategoria, nazwa, cena i wymiary opakowania. W pliku do pobrania arkusz ZADANIA jest zablokowany do edycji. Wpisywać można tylko w komórki zaznaczone na szaro, a część poleceń Excela jest niedostępna. W arkuszu ROZWIĄZANIE są gotowe formuły do porównania.
Pod każdym zadaniem stoi komórka kontrolna. Gdy wynik jest dobry, pokazuje „wynik prawidłowy. Gratulacje!”.

Zadanie nr 1: Oblicz wartość zamówionych produktów
Masz listę zamówień: kod produktu i ilość. Uzupełnij nazwę produktu i wartość zamówienia, czyli cenę pomnożoną przez ilość. Część kodów celowo nie istnieje w tabeli.

Nazwa produktu po kodzie
Nazwę po kodzie znajdzie WYSZUKAJ.PIONOWO (VLOOKUP). Szuka kodu z komórki G6 w pierwszej kolumnie tabeli A5:E25 i zwraca wartość z trzeciej kolumny, czyli nazwę. FAŁSZ na końcu oznacza dopasowanie dokładne.
=WYSZUKAJ.PIONOWO(G6;$A$5:$E$25;3;FAŁSZ)

Zakres tabeli ma znaki $, żeby po skopiowaniu formuły w dół się nie przesuwał. Po skopiowaniu dla wszystkich zamówień przy kodach, których nie ma w tabeli, pojawia się błąd #N/D.

Więcej o tej funkcji jest w poradniku WYSZUKAJ.PIONOWO w Excelu.
Wartość zamówienia
Ta sama funkcja, tylko z czwartą kolumną (cena), a wynik mnożymy przez ilość z kolumny H:
=WYSZUKAJ.PIONOWO(G6;$A$5:$E$25;4;FAŁSZ)*H6

Problem widać w podsumowaniu: jeden błąd #N/D w kolumnie wystarczy, żeby suma też była błędem.

Błąd zamieniony na myślnik i zero
Błąd przechwyci funkcja JEŻELI.BŁĄD (IFERROR). Pierwszy argument to formuła, która może zwrócić błąd, drugi to wartość pokazywana zamiast błędu. W kolumnie Produkt będzie to myślnik:
=JEŻELI.BŁĄD(WYSZUKAJ.PIONOWO(G6;$A$5:$E$25;3;FAŁSZ);"-")

W kolumnie Wartość zero, żeby podsumowanie się policzyło:
=JEŻELI.BŁĄD(WYSZUKAJ.PIONOWO(G6;$A$5:$E$25;4;FAŁSZ)*H6;0)

Suma wartości w poprawnym rozwiązaniu wynosi 52 690. O innych sposobach obsługi błędów jest w poradniku o błędach w Excelu.


Zadanie nr 2: Rozdziel wymiary i oblicz objętość
Wymiary opakowania stoją w jednej komórce, na przykład „60 cm x 60 cm x 85 cm”. Rozdziel je na szerokość, wysokość i głębokość w centymetrach, a potem oblicz objętość w metrach sześciennych.

Zadanie wygląda na proste, ale arkusz jest zablokowany. Tekst jako kolumny i Zamień nie zadziałają. Zadziała za to wypełnianie błyskawiczne, które uzupełnia kolumnę na podstawie wzoru z kilku wpisanych ręcznie przykładów.
- Skopiuj wymiary opakowania do szarej kolumny obok, bo wypełnianie błyskawiczne bierze wzór z sąsiednich komórek.
- W kolumnie szerokość wpisz ręcznie dwie pierwsze wartości, czyli 60 i 60.
- Zaznacz komórkę pod nimi i wybierz Dane > Wypełnianie błyskawiczne albo naciśnij Ctrl + E. Excel uzupełni pozostałe szerokości.
- Tak samo uzupełnij wysokość i głębokość.


Objętość to iloczyn trzech wymiarów. Wymiary są w centymetrach, więc wynik mnożymy przez 0,000001, żeby dostać metry sześcienne (1 m³ to 1 000 000 cm³):
=N6*O6*P6*0,000001

Suma objętości w poprawnym rozwiązaniu wynosi 2,308 m³. Więcej o wypełnianiu błyskawicznym i innych skrótach jest w poradniku o skrótach klawiszowych w Excelu.


Zadanie nr 3: Wartość produktów w podziale na kategorie
Policz łączną wartość produktów w każdej kategorii, a potem udział każdej kategorii w całości. Udział pokaż jako zielony pasek danych, bez wartości procentowej w komórce.

Wartość kategorii
Sumę z warunkiem liczy SUMA.JEŻELI (SUMIF). Ma trzy argumenty:
=SUMA.JEŻELI(zakres; kryteria; [suma_zakres])
- zakresKomórki sprawdzane pod kątem warunku, tutaj kolumna z kategoriami.
- kryteriaWarunek: liczba, tekst, odwołanie do komórki albo wyrażenie. Tekst i wyrażenia z operatorami (np.
">100") bierzemy w cudzysłów, same liczby nie. - suma_zakresOpcjonalny. Komórki do zsumowania, gdy są inne niż sprawdzane, tutaj kolumna z ceną.
W pierwszym wierszu kolumny Wartość:
=SUMA.JEŻELI($B$6:$B$25;S6;$D$6:$D$25)
Funkcja sprawdza, w których wierszach kolumny B stoi kategoria z komórki S6, i sumuje ceny z kolumny D z tych wierszy. Więcej przykładów jest w poradniku o funkcji SUMA.JEŻELI.


Udział procentowy jako pasek danych
Udział to wartość kategorii podzielona przez sumę wszystkich kategorii. Komórka z sumą musi być zablokowana znakami $, żeby po skopiowaniu formuły w dół się nie przesunęła:
=T6/$T$16

- Zaznacz kolumnę z udziałem i wybierz Narzędzia główne > Formatowanie warunkowe > Paski danych, zielony pasek.
- Nie zdejmując zaznaczenia, otwórz Formatowanie warunkowe > Zarządzaj regułami, zaznacz regułę i kliknij Edytuj regułę.
- Zaznacz Pokaż tylko pasek i zatwierdź.


W komórkach zostaną same paski, bez liczb. Udziały w poprawnym rozwiązaniu sumują się do 100%. Więcej o paskach danych i innych regułach jest w poradniku o formatowaniu warunkowym.

Zadanie nr 4: Wartość sprzedaży z warunkiem
Od tego zadania zaczyna się część 2: trzy zadania dla średniozaawansowanych na tabeli produktów AGD z kodem, kategorią, nazwą, ceną i objętością opakowania. Plik do tej części jest pod artykułem, a na filmie rozwiązuję wszystkie trzy zadania krok po kroku.
Oblicz wartość sprzedanych produktów, których opakowanie ma objętość większą niż 0,1 m³. Potem zaznacz automatycznie na zielono trzy największe wartości.
Podpowiedź: cenę produktu z warunkiem na objętość da SUMA.WARUNKÓW (SUMIFS), a trzy największe wyniki zaznaczy reguła formatowania warunkowego, bez żadnej formuły.
Rozwiązanie zadania 4
Dla każdego produktu z listy (nazwa w kolumnie G, ilość w H) SUMA.WARUNKÓW bierze cenę z kolumny D, ale tylko wtedy, gdy nazwa się zgadza, a objętość w kolumnie E przekracza 0,1. Wynik mnożymy przez ilość:
=SUMA.WARUNKÓW($D$6:$D$25;$C$6:$C$25;G6;$E$6:$E$25;">0,1")*H6
Produkty o mniejszym opakowaniu dostają zero. Suma wszystkich wyników to 74 900. Trzy największe wartości zaznacza reguła Formatowanie warunkowe > Reguły pierwszych/ostatnich > 10 pierwszych elementów z liczbą zmienioną na 3. Więcej o tej regule w poradniku o formatowaniu warunkowym.
Zadanie nr 5: Nazwa, kod i cena w jednej komórce
Połącz w jednej komórce nazwę produktu, kod i cenę, tak jak w przykładzie:
Pralka automatyczna | P3947 | 1 500,00 zł
Podpowiedź: samo połączenie znakiem & da cenę 1500 bez separatora i bez waluty. Format komórki przy łączeniu z tekstem znika.
Rozwiązanie zadania 5
Funkcja TEKST (TEXT) nadaje cenie wygląd, który zginąłby przy łączeniu:
=C6&" | "&A6&" | "&TEKST(D6;"# ##0,00 zł")
Drugi argument funkcji TEKST to ten sam kod, który wpisuje się w niestandardowym formatowaniu komórek. Więcej sposobów łączenia jest w poradniku o łączeniu tekstu w Excelu.
Zadanie nr 6: Kod produktu na dwa sposoby
Dla wskazanych produktów podaj kod produktu, na dwa różne sposoby. W kolejnej kolumnie zostaw z kodu sam numer (z „P3947” zostaje „3947”) i zaznacz numery większe niż 7000.
Podpowiedź: nazwa produktu stoi w tabeli na prawo od kodu, więc WYSZUKAJ.PIONOWO tu nie wystarczy.
Rozwiązanie zadania 6
Pierwszy sposób to INDEKS (INDEX) z PODAJ.POZYCJĘ (MATCH): PODAJ.POZYCJĘ znajduje wiersz z nazwą produktu, a INDEKS zwraca kod z tego wiersza.
=INDEKS($A$6:$A$25;PODAJ.POZYCJĘ(O6;$C$6:$C$25;0))
Drugi sposób to X.WYSZUKAJ (XLOOKUP), która szuka w dowolną stronę, także w lewo:
=X.WYSZUKAJ(O12;$C$6:$C$25;$A$6:$A$25)
Obie funkcje opisuję osobno: INDEKS i PODAJ.POZYCJĘ oraz X.WYSZUKAJ.
Numer z kodu daje PRAWY, która bierze cztery ostatnie znaki. Wynik jest jednak tekstem, a tekstu reguła „większe niż 7000” nie zaznaczy. Dlatego PRAWY jest owinięta w WARTOŚĆ, która zamienia tekst na liczbę:
=WARTOŚĆ(PRAWY(P6;4))
Numery powyżej 7000 zaznacza reguła Formatowanie warunkowe > Reguły wyróżniania komórek > Większe niż. Suma numerów w poprawnym rozwiązaniu wynosi 50 969.
Podsumowanie i pliki do pobrania
Sześć zadań przeprowadziło Cię przez funkcje i polecenia, po które w pracy sięga się najczęściej:
- wyszukiwanie - WYSZUKAJ.PIONOWO, INDEKS z PODAJ.POZYCJĘ i X.WYSZUKAJ (zadania 1 i 6),
- obsługa błędów - JEŻELI.BŁĄD zamiast #N/D w podsumowaniu (zadanie 1),
- porządkowanie danych - wypełnianie błyskawiczne w zablokowanym arkuszu (zadanie 2),
- sumy z warunkiem - SUMA.JEŻELI i SUMA.WARUNKÓW (zadania 3 i 4),
- tekst i liczby - łączenie z funkcją TEKST i zamiana tekstu na liczbę funkcją WARTOŚĆ (zadania 5 i 6),
- formatowanie warunkowe - paski danych, największe wartości i reguła „większe niż” (zadania 3, 4 i 6).
Pod artykułem są dwa pliki: część 1 z zadaniami 1-3 i część 2 z zadaniami 4-6. W każdym jest arkusz ZADANIA do samodzielnego rozwiązania, z komórkami kontrolnymi, oraz arkusz ROZWIĄZANIE z gotowymi formułami. Najwięcej zyskasz, gdy zajrzysz do rozwiązania dopiero po własnej próbie.

Plik jest Twój bez zapisywania się na cokolwiek. Jeśli chcesz przejść Excela po kolei, zacznij od darmowego kursu.
Dzięki! Cieszę się, że zadania się przydały.
Dziękuję, Jakub. Jeśli przy którymś zadaniu utkniesz albo wynik wyjdzie inny niż w rozwiązaniu, napisz tutaj - pomogę.
super
Dzień dobry, bardzo dobrze skonstruowana strona,Pozdrawiam Jakub Kiwior